วันอาทิตย์ที่ 20 กันยายน พ.ศ.2563

วิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวซัมปลีมอ เมืองสายบุรี

 27 ส.ค. 2563 18:30 น.    เข้าชม 129

          ปัญหาความยากจนนับได้ว่าเป็นปัญหาหลักของการพัฒนาคุณภาพชีวิตของคนในสังคม จังหวัดปัตตานีก็เป็นจังหวัดที่มีปัญหาดังกล่าว แต่ในท่ามกลางความยากจนก็มีศักยภาพและโอกาสของการพัฒนาอยู่มาก นับได้ว่าเป็นความโชคดีของชาวสายบุรีที่มีต้นทุนทั้งทรัพยากรมนุษย์ที่มีคุณภาพ ทรัพยากรธรรมชาติที่มีความอุดมสมบูรณ์ทั้งทางทะเล และทางบก ไม่ว่าจะเป็นการทำประมงชายฝั่ง มีการเพาะเลี้ยงปลาน้ำกร่อย ส่วนทางบกก็เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตร ให้ผู้มาเยือนได้เรียนรู้ด้านการเกษตร และการแปรรูปผลิตภัณฑ์ ซึ่งผู้นำชุมชนตำบลปะเสยะวอได้มีการรวมกลุ่มสร้างงานสร้างอาชีพ เพื่อให้ชาวบ้านได้ทำงานในบ้านเกิดเป็นการลดรายจ่ายเพิ่มรายได้ สร้างความรักความสามัคคีให้เกิดขึ้นภายในชุมชน

ซัมปลีมอโฮมเสตย์ จุดเชื่อมต่อการท่องเที่ยวครบวงจร

          ซัมปลีมอโฮมเสตย์ วิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวที่บริหารจัดการโดยคนในชุมชนตำบลปะเสยะวอ อำเภอสายบุรี จังหวัดปัตตานี ก่อเกิดจากความร่วมมือร่วมใจของคนในพื้นที่ จากจุดเริ่มที่ต้องการจะเชื่อมโยงฐานการเรียนรู้ในพื้นที่ ซึ่งเป็นตำบลต้นแบบในการพัฒนาแบบพหุวัฒนธรรม ปัจจุบัน ซัมปลีมอโฮมเสตย์ ถือได้ว่าเป็น Landmark ของอำเภอสายบุรี และดำเนินการมานานกว่า 5 ปีแล้ว นอกจากจะเป็นแหล่งเรียนรู้ และเป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจของคนในพื้นที่แล้ว ยังเป็นที่พักตากอากาศสำหรับนักท่องเที่ยวที่เดินทางมาสัมผัส และชื่นชมวิถีชีวิตของชาวเมืองสายบุรีอีกด้วย

          นายดนยา สะแลแม ประธานวิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวซัมปลีมอ ได้บอกเล่าถึง แนวคิดในการสร้างเครือข่าย และต่อยอดสู่ชุมชนการท่องเที่ยวว่า กลุ่มวิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวนั้นเกิดจากการทำงานพัฒนาชุมชนภายใต้การมีส่วนร่วมของชุมชน ซึ่งจากการจัดประชุมประชาคมหมู่บ้าน ชาวบ้านได้ร่วมกันระดมสมองว่าชุมชนมีต้นทุนทางสังคม และมีศักยภาพอะไรที่จะใช้ในการพัฒนาพื้นที่ได้ เช่น มีชายหาดที่สวยงาม มีพรุป่าสันทราย นา สวนดุซง และคลองปะเสยะวอที่มีระยะทางยาว 12 กิโลเมตร มีทรัพยากรที่อยู่ชายฝั่งที่เป็นต้นทุนอาหารการกินที่สมบูรณ์ แต่ยังไม่ได้พัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยว และประชาสัมพันธ์ไปยังสังคมในวงกว้าง ซัมปลีมอโฮมเสตย์ สร้างที่พักเป็นบ้านแบบพื้นถิ่น เป็นเรือนไม้ยกพื้น มีสิ่งอำนวยความสะดวกเท่าที่จำเป็น เพื่อเป็นตัวเชื่อมให้นักท่องเที่ยวเข้าหาชุมชนหมู่บ้านต่าง ๆ เกิดการกระจายรายได้ให้กับชุมชน ให้กับกลุ่มแม่บ้านที่ทำอาหาร กลุ่มปลูกผัก กลุ่มทำขนมหวาน รวมไปถึงร้านค้าขนาดเล็กในชุมชนต่าง ๆ

เครือข่ายฐานการเรียนรู้ตำบลปะเสยะวอ

          ก่อนที่จะมาเป็นกลุ่มวิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวนั้น การทำกิจกรรมในพื้นที่จะเป็นไปในลักษณะธุรกิจส่วนบุคคล ซึ่งชาวบ้านส่วนใหญ่ในพื้นที่ยังไม่ได้รับโอกาส และไม่ได้มีส่วนร่วมในการใช้ทรัพยากรให้เกิดประโยชน์ต่อเศรษฐกิจชุมชนโดยรวม จึงมีการพัฒนากิจกรรมตามบริบทวิถีชีวิตของชุมชนขึ้นมา เกิดเป็นกลุ่มต่าง ๆ และเป็นที่มาของเครือข่ายฐานการเรียนรู้ในตำบลปะเสยะวอ ซัมปลีมอโฮมสเตย์ จึงเกิดขึ้นด้วยแนวคิดที่จะให้เป็นศูนย์กลางการกระจายรายได้สู่กลุ่มต่าง ๆ ในชุมชน ทำแพคเกจการท่องเที่ยวให้ครบวงจร มีที่พักสำหรับรองรับนักท่องเที่ยว ตั้งอยู่ในพื้นที่บ้านบน ตำบลปะเสยะวอ นอกจากหาดซัมปลีมอแล้ว บ้านบน ยังเป็นที่ตั้งของสุเหร่าไม้กำปงอะตัส ซึ่งเป็นสุเหร่าไม้แบบโบราณที่มีอายุมากกว่า 70 ปี

          หมู่บ้านประมงพื้นบ้าน บ้านปะตาบาระ เป็นหมู่บ้านพื้นที่ชายฝั่งทะเล ซึ่งนักท่องเที่ยวสามารถออกไปเรียนรู้การทำประมงพื้นบ้าน ตกปลา ไดหมึก และเยี่ยมชมซื้อของฝากจากกลุ่มแปรรูปวัตถุดิบ อย่างกลุ่มผลิตปลากะตักตากแห้ง   กลุ่มผลิตกรือโป๊ะหรือข้าวเกรียบปลาสด เป็นอุตสาหกรรมชุมชนที่สร้างรายได้นับล้านบาทต่อเดือน รายได้จากโรงงานไม่เพียงแต่จะช่วยเหลือพนักงานซึ่งส่วนใหญ่เป็นคนในพื้นที่ แต่ยังมีการช่วยเหลือสังคม อาทิ เด็กกำพร้า คนยากจน โรงเรียนตาดีกา มัสยิดประจำหมู่บ้าน

          หมู่บ้านช่างศิลป์ต่อเรือกอและ บ้านปะเสยะวอ เรือกอและ เป็นเรือประมงซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของชาวปัตตานี และนราธิวาส มีลักษณะเป็นเรือหัวแหลมท้ายแหลม มีทั้งขนาดใหญ่ที่เป็นเรือประมงจริง ๆ และขนาดเล็กที่จำลองขึ้นเพื่อจำหน่ายเป็นสินค้าที่ระลึก ฝีมือการต่อเรือกอและของบ้านปะเสยะวอนั้นได้รับการยอมรับในเรื่องของความประณีตงดงาม ด้วยลวดลายที่ผสมกลมกลืนกันระหว่างศิลปะไทย และมุสลิม และไม่เพียงเรือกอและที่สร้างชื่อให้กับหมู่บ้านเท่านั้น น้ำบูดูจากบ้านปะเสยะวอก็จัดว่ามีรสชาติเยี่ยมด้วยเช่นกัน รวมไปถึงกลุ่มสายบุรีบาติก ก็ตั้งอยู่ในหมู่บ้านนี้เช่นกัน ส่วนของสถานที่สำคัญในหมู่บ้านมีวัดถัมภาวาส เป็นที่ประดิษฐาน “หลวงพ่อศิลา” พระพุทธรูปหินอ่อน ซึ่งสร้างขั้นในสมัยรัชกาลที่ 6

          ครัวกำปง และ วิสาหกิจชุมชนกลุ่มออมทรัพย์เพื่อการเกษตร และร้านค้าลอยฟ้า บ้านทุ่งเค็จ เป็นหมู่บ้านที่อยู่ห่างออกจากพื้นที่ชายฝั่งเข้ามา มีคลองทุ่งเค็จ พื้นที่ทำนาข้าว สวนยาง สวนผลไม้ และมีกลุ่มที่มีความเข้มแข็งอย่าง กลุ่มออมทรัพย์เพื่อการเกษตร และร้านค้าลอยฟ้า เป็นการดำเนินการระดมหุ้นจากสมาชิกเพื่อการออม และจัดซื้อสินค้าที่สมาชิกต้องการ มาให้สมาชิกซื้อใช้แบบผ่อนชำระ จนได้ผลกำไร และต่อยอดเงินทุนไปก่อตั้งกิจการ ครัวกำปง ร้านอาหารในชุมชนที่รองรับลูกค้านักท่องเที่ยว และทำอาหารส่งให้ซัมปลีมอโฮมสเตย์ด้วย

          ศูนย์การเรียนรู้เกษตรพอเพียง บ้านบาเลาะ จากที่เคยเป็นพื้นที่ดินทราย ดั้งเดิมมีแค่สวนมะพร้าว ได้พัฒนาปรับปรุงจนสามารถทำการเกษตรได้  มีการปลูกผัก ส่งขายผักสดไปที่ตลาดสายบุรี และมีสินค้าแปรรูปเกษตรที่มีความโดดเด่น ได้แก่ ผักเสี้ยนดอง ซึ่งชาวบ้านปลูกเองในบริเวณพื้นที่ว่างในสวนมะพร้าว แปรรูปส่งขายในตลาดนัดเขตอำเภอสายบุรี สามารถสร้างงาน สร้างรายได้ โดยไม่ต้องออกไปทำงานนอกพื้นที่

          กลุ่มทำขนมจีนมลายู (ละซอ ละแซ) บ้านลุ่ม ละซอ และละแซ เป็นอาหารทำจากแป้งข้าวเจ้า ซึ่งก็คือขนมจีนนั่นเอง ละซอมีลักษณะเป็นเส้นๆ แบบขนมจีนที่เรารู้จักทั่วไป ทำโดยการบีบแป้งหมักผ่านแม่พิมพ์ลงน้ำร้อน ส่วนละแซ เป็นขนมจีนในรูปแบบแผ่นกลมทำให้สุกโดยการนึ่ง เมื่อสุกม้วนเข้าเป็นหลอดยาวๆ แล้วซอยเป็นชิ้นเล็ก ๆ พอคำ รับประทานกับแกงเผ็ด แกงปู น้ำยาขนมจีน

          หัวใจของความสำเร็จในการดำเนินงานของชุมชนปะเสยะวอ คือ การมีส่วนร่วมในกิจกรรมต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในพื้นที่ การสร้างปฏิสัมพันธ์ของคนในชุมชน การหาประเด็นร่วมที่สำคัญที่เกี่ยวกับวิถีชีวิตจริง ๆ ร่วมกันกำหนด ลงมือทำ และร่วมกันขับเคลื่อนงาน ให้ชุมชนมีความมั่นคง มั่งคั่ง อย่างยั่งยืน

ความคิดเห็น